راز بقا در داغستان هرمزگان

طبق آمارهای رسمی شرکت توانیر، شکاف میان تولید و مصرف در پیک تابستانه به بیش از ۱۵ هزار مگاوات رسیده است که احتمالا بخش قابل توجهی از آن باید در استان‌های جنوبی مثل هرمزگان با مدل «مدیریت خاموشی» از طریق دیسپاچینگ مرکزی حل مسأله شود. اما برای ساکنان بندرعباس، قشم و میناب و دیگر مناطق کرانه‌ای و پسکرانه‌ای استان دو میلیون نفری هرمزگان، این عدد به معنای خاموش شدن تنها شش حیاتی زندگی‌شان یعنی «کولر» است. در اقلیمی که رطوبت و گرما در آن «اتحادی رنج‌آفرین» را تشکیل می‌دهند، پایداری فعالیت دستگاه‌های سرمایشی نه فقط بسان کالایی لوکس، بلکه بخشی از «راز بقا» هستند. بر اساس داده‌های وزارت نیرو، بیش از ۷۰ درصد مصرف برق در هرمزگان متعلق به بخش خانگی و عمدتاً سیستم‌های سرمایشی است؛ مصرفی که با فرا رسیدن فصل گرمای سخت جنوب و بحران ویرانگر جنگ، شبکه را به مرز فروپاشی کشانده است. هم مسئولین و هم مردم می‌دانند و آگاهند که ما طی ۸۰ روز اخیر اصلا در شرایط عادی نیستیم. فشارهای اقتصادی پساجنگ تحمیلی سوم و عدم اطمینان از فردای بازار و اقتصاد، هرمزگان را در موقعیت ویژه‌ای قرار داده است. در حالی که رئیس‌جمهور پزشکیان اخیراً تأکید کرده است که «دولت تمام توان خود را برای جلوگیری از قطعی برق خانگی به کار خواهد بست»، اما واقعیت میدان، حکایت دیگری دارد. افزایش مبالغ قبوض که با مدل تعرفه‌گذاری پلکانی اعمال می‌شود، خنجری است بر پیکر نحیف معیشت مردمی که پیش از این هزینه‌های گزاف تورم و ناامنی اقتصادی را پرداخته‌اند. برای کارگری که سقف درآمدش ثابت مانده، یا درگیر دریافت بیمه بیکاری است، برای دریاورزی که حدود سه ماه است به دلیل جنگ و پساجنگ از رزق دریا کمتر بهره‌مند شده، برای کارمندانی که همیشه حقوقشان کفاف نیمی از ایام ماه را هم نمی‌دهد، برای اقشار آسیب‌پذیر جامعه که همیشه هشت آنها گروی نه‌شان است، قبض برقی که بوی «بحران» می‌دهد، معنایی جز کوچک‌تر شدن سفره ندارد.تناقض ماجرا دقیقا همینجاست: هرمزگان قلب تپنده انرژی و قطب پالایشگاهی ایران است، اما خود در صف اول تهدید خاموشی ایستاده است. به عقیده صاحب‌نظران، ما با یک «شکست بازار» و «ضعف در سرمایه‌گذاری زیرساختی» مواجهیم که با ریسک‌‌های ژئوپلیتیک ترکیب شده است. ناترازی برق در این استان، صرفاً یک مسئله فنی نیست؛ بلکه بازتابی از عدم قطعیت‌‌هایی است که مانع از ورود سرمایه به نیروگاه‌های تجدیدپذیر و نوسازی شبکه شده است.مسئولان دولت مرکزی در پایتخت به ویژه وزارت نیرو و شرکت توانیر باید درک کنند که هرمزگان «مخزن صبوری» بی‌انتها نیست. در شرایطی که تهدیدات خارجی و فشارهای اقتصادی، تاب‌‌آوری جامعه را به چالش کشیده است، نباید با تدبیرهای ناقص در حوزه انرژی، بر آتش نارضایتی‌ها دمید. استناد به وعده‌های وزارت نیرو زمانی معنا پیدا می‌کند که در اوج ظهر تیرماه، صدای چرخش موتور کولرها و سامانه‌های سرمایشی مناطق مسکونی و تجاری قطع نشود. اقتصاد هرمزگان برای عبور از این «تابستان داغ ناترازی»، به تدابیری فراتر از «بخشنامه» نیاز دارد؛ به یک «مارشال پلن انرژی»(برنامه بهبود) و شفافیت در هزینه‌هایی که از جیب مردم برای جبران ناترازی‌ها پرداخت می‌شود. اگر قرار است هرمزگان خط مقدم باشد، باید ابتدا از پایداری زیست مردمان صبور و نجیب آن اطمینان حاصل کرد. در غیر این صورت، بهای خنک ماندن و دریافت انرژی امیدوارانه در این داغستان اقتصادی و جهنم اقلیمی، فراتر از ارقام مندرج در قبوض برق خواهد بود.